Op dit gedeelte van de site vind je algemene informatie over o.a. wat een mountainbike is, de naamgeving, de historie, mountainbiken als sport of recreatie en wat je nodig hebt om te mountainbiken.

Wat is een mountainbike?       MTB of ATB?       Categorieën       Gebruikersgroepen

Mountainbike als sport       Mountainbike als recreatie       Wat heb je nodig?

Wat is een mountainbike?

Een mountainbike, ook wel terreinfiets, bergfiets of MTB genoemd, voorheen ook wel bekend als een ATB is een fiets speciaal ontwikkeld voor het zware werk. Waar een normale fiets het al snel laat afweten kun je met een MTB, welke veel steviger en vaak ook lichter is off-road rijden door bossen, modder, bergen, veldwegen en overige onverharde wegen. Een mountainbike is te herkennen aan zijn dikke, knobbelige banden welke voor extra grip zorgen. De laatste jaren is voor en/of achtervering steeds populairder geworden. Sommige mountainbikers kleden hun mtb nog aan met bar-ends, hoewel dit ook afneemt omdat kromme sturen steeds meer terrein wint ten opzichten van een recht stuur.

Een mountainbike heeft normaal gesproken 26 inch (660mm) wielen en hebben 21, 24 of 27 versnellingen.

MTB of ATB?

Een mountainbike werd vroeger ook wel ATB (All Terrain Bike of All Terrain Bicycle) genoemd. Deze naamgeving is echter niet juist want er zit wel degelijk verschil tussen een ATB en MTB.

Een ATB is een stadsfiets welke prima is voor het dagelijkse gebruik. Een ATB is geschikt voor alle terreinen, hoewel deze veelal toch in de stad is terug te vinden. Een ATB is verder voorzien van verlichting, reflectoren, zijreflectoren, een fietsbel en vaak ook nog spatborden.

Een MTB daarentegen heeft al deze voorzieningen niet en is daardoor lichter dan een ATB. Daardoor is een MTB beter geschikt voor het zware en grove werk en is daardoor meer in de bossen terug te vinden.

Kortom is een ATB dus meer een stadsfiets en een MTB een echte bergfiets voor het sportievere werk.

Categorieën

Mountainbikes kun je in vier categorieën indelen, namelijk:

•  

  • Rigid                   Geen vering

  • Hardtail               Voorvering, geen achtervering

  • Softtail                Voorvering met minimale achtervering

  • Full suspension  Voorvering en achtervering      

Gebruikersgroepen

Er kan binnen het mountainbiken onderscheid gemaakt worden in verschillende disciplines namelijk:

•  

  • Crosscountry (XC)

  • Enduro

  • Freeride (FR)

  • Downhill

  • Dagelijks gebruik

Crosscountry mountainbiken (XC)

Hierbij wordt gefietst op geaccidenteerde parcours, wat inhoud dat er zowel geklommen als afgedaald moet worden. Deze fiets bezit een grote hoeveelheid aan versnellingen om voor zowel het klimmen als afdalen het juiste verzet te kunnen bieden. De mountainbikes zijn vaak voorzien van voorvering (luchtvering) en vaak ook achtervering met een kleine veerweg. De fiets heeft tevens een laag gewicht, dit door het gebruik van lichtgewichte materialen zoals aluminium, titanium en carbon. Het gewicht komt hierdoor op ongeveer 12 kilo.

Enduro mountainbiken

Deze fietsen zijn meestal steviger dan de XC fietsen en hebben meer voorvering. Ze zijn speciaal gemaakt om lange afstanden comfortabel af te leggen. Daardoor zijn ze minder geschikt voor wedstrijden, maar daardoor hebben ze wel weer een allround inzetbaarheid. Deze fiets gedraagt zich minder zenuwachtig in afdalingen.

Freeride mountainbiken (FR)

Deze fietsen zijn nog een stap hoger geplaatst als de Enduro, hebben ze een nog grotere veerweg, zowel voor als achter en zijn ze gemaakt van sterkere materialen. Simpelweg wordt deze groep ook wel de allrounders genoemd. Ze zijn prima te gebruiken voor lange afstanden (iets minder comfort en snelheid als de XC), gevaarlijke en moeilijke hellingen (niet zo snel en efficiënt als de downhill). De meeste fietsen lijken erg op die van de downhill maar onderscheiden zich door de meerdere versnellingen (vooral aan de voorzijde). Het gewicht van de freeride kan variëren tussen de 12 en 18 kilo.

Downhill mountainbiken

Wordt ook wel gezien als de wedstrijdvariant van de Freeride. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een zeer sterke fiets met alleen een groot verzet en versnellingen aan de achterzijde. Er wordt met deze fiets alleen bergafwaarts gereden met gevaarlijke en steile afdalingen. De fiets is daarnaast voorzien van zowel voor als achtervering met een grote veerweg. Door de stevige constructie wat nodig is weegt deze fiets al gauw tussen de 16 en 22 kilo.

Dit type fiets wordt ook vaak gezien als de Formule 1 onder de mountainbikes, dit doordat heel veel technologische vooruitgang van deze groep komt. Vooral op het gebied van vering, schokdempers, schijfremmen en geïntegreerde versnellingssystemen. 

Geschiedenis

De oorsprong van mountainbiken komt uit de jaren 70 van de 20e eeuw en is ontstaan in Californië, vermoedelijk bij de Mount Tamalpais (Mount Tam). De bedenkers van de mountainbike zijn Gary Fisher, Tom Ritchey, Keith Bontrager en Charlie Cunningham welke allen nog als merk verkrijgbaar zijn. In het begin brachten ze hun omgebouwde ‘fietsen’ naar de top van de berg om zo met een enorme snelheid naar beneden te denderen. De omgebouwde fietsen werden o.a. in elkaar gezet of aangepast met onderdelen van motorfietsen en brommers. Ze hadden een paar versnellingen, brede banden, een t erugtraprem en werden sommige onderdelen van een BMX fiets gebruikt, daardoor waren deze fietsen ook nog eens enorm zwaar.

De mountainbikers vonden het daarna ook tijd worden om bergop te fietsen. Hiervoor probeerden ze de fietsen lichter te maken en werden ze uitgevoerd met meer versnellingen. Joe Breeze bouwde in 1977 de eerste echte mountainbike. Tom Ritchey begon in 1979 kleine series te maken. Mike Sinyard breidde dit in 1980 uit en richtte het merk Specialized op, welke het eerste jaar 1000 exemplaren telden. De fietsen hadden destijds 18 versnellingen.

De nieuwste mountainbike modellen hebben meestal 24 of 27 versnellingen, 3 bladen voor en 8 of 9 bladen achter. Daarbij hebben mountainbikes meer de uitstraling van een BMX gekregen en kun je met deze fietsen door ruig terrein en over dingen heen springen.

Vroeger hadden de mountainbikes een stijf frame en geen vering. Midden jaren '90 kregen de eerste mountainbikes een aluminium frame en voorveringen om de armen van de mountainbiker te ontlastten. De laatste jaren is er een grotere vraag naar achtervering voor nog meer comfort. De vroege veringen waren zwaar en bewogen op en neer terwijl de fietser trapte. Dit nam veel energie weg, vooral tijdens het beklimmen van steilere hellingen. Om dit te verhelpen werd er een vering ontworpen waarbij de hoeveelheid vering kan worden geregeld. Vele rijders schakelen de voor of achtervering dan ook uit als ze hard fietsen of een steile helling gaan beklimmen.

Mountainbike als sport

In de jaren ’80 is de sport mountainbiken uit de VS (Californië)  komen overwaaien naar de rest van de wereld waarna de sport in korte tijd zeer populair werd. In Nederland werd de populariteit nog eens extra versterkt door het winnen van de gouden medaille van Bart Brentjens welke de Olympische spelen van Atlanta in 1996 won. Dit waren tevens de eerste spelen waar het onderdeel mountainbiken op de agenda stond. De laatste jaren zijn dit echter lange afstandwedstrijden (80 tot 120km) geworden onder de naam Marathon MTB. In de jaren ’80 werden er ook vele clubs opgericht en werden er vele wedstrijden verreden voor ieder niveau.

Mountainbike als recreatie

In Nederland is mountainbike nog steeds een groeiende (recreatie) sport. Om alles goed te laten verlopen voor andere recreanten is de MTB Code opgesteld. Deze bestaat uit de volgende 12 punten:

1.  

   1. Toon respect voor de natuur en laat deze ook schoon achter, thuis gooi je tenslotte ook niet je afval op de grond;

   2. Rijd alleen op de aangegeven paden en volg de rijrichting;

   3. Laat snelle mtbers passeren, je bent tenslotte niet alleen op de wereld;

   4. Geef voorrang aan andere recreanten bijv. voetgangers en bedank deze ook. Ook al heb je voorrang!!;

   5. Waarschuw op tijd andere recreanten doormiddel van bellen en niet doormiddel van schreeuwen en zeg deze ook eens gedag;

   6. Rijd langzaam langs wandelaars er kunnen kleine kinderen of honden bij zijn en zeg deze ook eens gedag. Ook al heb je voorrang;

   7. Pas je snelheid aan waar routes elkaar kruisen en in onoverzichtelijke bochten;

   8. Fiets altijd in kleine groepjes;

   9. Draag altijd een valhelm voor je eigen veiligheid;

   10. Zeg mensen gedag dat doe je thuis en op je werk ook;

   11. Help je collega mtber als deze met een kapotte fiets langs de weg staat;

   12. Neem altijd een mobiel mee als je alleen gaat, je weet tenslotte nooit wat er kan gebeuren. 

Wat heb je nodig?

Om te mountainbiken heb je eigenlijk maar vijf dingen nodig, namelijk:

•  

  • Een uitrusting bestaande uit een mountainbike en gepaste kleding;

  • Een plek om te kunnen mountainbiken;

  • Een goede conditie;

  • Een beetje moed;

  • En niet te bang zijn om vies te worden.

 

Het ultieme fietsboek Chris Sidwells

Het beste boek voor de fiets Schoof, P.

De fiets Sander Voormolen

Naar boven